วันนี้ (26 กันยายน 2566) เวลา 08.00 น. ที่ลานอนุสาวรีย์สองมหาวีรบุรุษเมืองแพร่ ตำบลแม่หล่าย อำเภอเมืองแพร่ จังหวัดแพร่ นายชุติเดช มีจันทร์ ผู้ว่าราชการจังหวัดแพร่ เป็นประธานวางพวงมาลาสดุดีสองมหาวีรบุรุษเมืองแพร่ ประจำปี 2566 เพื่อรำลึกถึงคุณูปการและน้อมสักการะดวงวิญญาณปู่พญาพล มหาวีรบุรุษผู้สถาปนาเมืองแพร่ เป็นผู้นำในการสร้างเมืองพล และพญาเมืองไชยหรือพระยาศรีสุริยวงศ์ เจ้าผู้ครองนครแพร่ องค์ที่ 21 ผู้ได้ชื่อว่า “แม่ทัพเอก 3 แผ่นดิน” และเพื่อเป็นการเผยแพร่เกียรติคุณของทั้งสองท่าน รวมถึงส่งเสริมศิลปวัฒนธรรมประเพณี และภูมิปัญญาท้องถิ่นให้อนุชนรุ่นหลังได้ศึกษาเรียนรู้ต่อไป
          สำหรับพญาพล หรือ พ่อขุนหลวงพล เป็นราชนัดดาแห่งกษัตริย์น่านเจ้า นามบิดานั้นไม่ปรากฏหลักฐาน ส่วนมารดานามว่า “แม่เฒ่าจันทร์คำวงค์” ได้อพยพคนไทย ซึ่งส่วนใหญ่คือไทยลื้อ ไทยเขิน มาจากเมืองเชียงแสน ไชยบุรี และเวียงพางคำ ลงมาสร้างบ้านแปงเมืองบนที่ราบสองฟากฝั่งแม่น้ำยมและขนานนามเมืองว่า "เมืองพลนคร" ซึ่งคือเมืองแพร่ในปัจจุบัน โดยการขุดคูเมือง ก่อกำแพงเมืองรอบเมืองเก่า ปัจจุบันอยู่ในเขตเทศบาลเมืองแพร่ พ่อขุนหลวงพลได้สร้างวัดหลวงเป็นวัดแห่งแรกของเมือง ให้เป็นศูนย์รวมศรัทธาของพุทธศาสนิกชนในการประพฤติปฏิบัติตน ยึดหลักคำสอนของพระพุทธศาสนาให้ผู้คนพลเมืองอยู่ร่วมกันอย่างสันติสุข 
          ส่วนพระยาศรีสุริยวงศ์ หรือเจ้าหลวงนครไชยวงศา หรือพระเมืองไชย ในพงศาวดารไทยเรียก พญามังไชย เจ้าผู้ครองนครแพร่ องค์ที่ 21 ได้รับการสถาปนาจากกษัตริย์พม่าในยุคพม่าปกครองล้านนา ภายหลังได้เข้าสวามิภักดิ์ต่อพระเจ้ากรุงธนบุรีในปี พ.ศ. 2313 โปรดเกล้าฯ แต่งตั้งยศตามแบบสยามเป็น “พระยาศรีสุริยวงศ์” ท่านเป็นผู้นำในการชักจูงเจ้าผู้ครองนครรัฐเข้าสวามิภักดิ์ต่อพระเจ้ากรุงธนบุรี จากการศึกษาคัมภีร์โบราณที่อ้างถึงวีรกรรมและภูมิปัญญาของพระยาเมืองไชยแสดงให้เห็นว่าเป็นนักรบที่ชาญฉลาดเป็นผู้มีภูมิปัญญา ควรยกย่องเป็นปราชญ์ด้านภูมิปัญญา และด้านวีรกรรม

ผู้สื่อข่าว : ธนชัย สุวรรณกาศ  สวท.แพร่
บรรณาธิการ : โชคชัชกาญ ราชฟู  ผอ.สวท.แพร่
แหล่งที่มา : สวท.แพร่